Czym jest miejsce?
W Słowniku Języka Polskiego znajdziemy taką oto definicję „część jakiejś przestrzeni, na której ktoś przebywa, coś się znajduje lub odbywa”. Ta krótka, słownikowa definicja wskazuje na takie cechy miejsca jak to, że zajmuje fizyczną przestrzeń, że w tej przestrzeni dzieją się jakieś aktywności i w której są ludzie, w której jest coś. Ja bym dodał, że jest to dowolnych rozmiarów fragment naszego wszechświata, która ma dla mnie albo dla ciebie albo dla kogokolwiek innego jakieś znaczenie, który nie jest komuś z określonego powodu obojętny. Może to wynikać z aktywności jakie można w tym miejscu robić np. odpocząć w cieniu drzewa, zrobić piknik na trawie, wypić kawę w dobrej kawiarni lub spotkać przyjaznych nam ludzi. Może to być też skutek tego, że w jakiś sposób odcisnęliśmy ślad w tej przestrzeni choćby poprzez posadzenie drzewa, pomalowanie ławki lub spotkanie ważnej dla nas osoby.
Miejsce to kawałek przestrzeni który budzi nasze emocje. Dobre miejsce to oczywiście takie, które wywołuje przyjemne odczucia. Miejsce nie może istnieć bez ludzi, ponieważ to ludzie nadają znaczenie przestrzeni zwanej miejscem, wypełniają ją aktywnościami, tworzą jego tożsamość i charakter. Dobre miejsce przyciąga nas ludzi, wzbogaca i daje coś co jest dla nas ważne – relaks, inspiracje, spotkanie z ludźmi, przyjemność, możliwość efektywnej pracy itp. Na tym blogu będę opisywał różne miejsca od dużych miast po małe uliczki, które uważam za dobre miejsca. Każdy artykuł to eksploracja tematu „placemakingu”, czyli tworzenia dobrych miejsc dla ludzi. Przyjrzenie się temu jak ten proces wygląda w poszczególnych miejscach, co decyduje o tym, że są one atrakcyjne. Nie będą to wpisy o designie, choć ten temat też się pojawi, ale zdecydowanie nie jako najważniejszy. To nie design tworzy dobre miejsca, ale interakcja pomiędzy ludźmi, a przestrzenią. Design jest pochodną tej interakcji.
Tworzenie dobrych miejsc jest ważnym elementem budowania wysokiej jakości życia. Parafrazując słowa urbanisty Jana Gehla – Najpierw my kształtujemy miejsca, a później one kształtują nas.
Placemaking – definicja
To idea ulepszania naszych dzielnic, miast i regionów poprzez inspirowanie i zaangażowanie ludzi, lokalnych społeczności w proces współtworzenia miejsc w przestrzeni publicznej. Placemaking wychodzi poza standardowe planowanie przestrzenne, kładzie nacisk nie tylko na fizyczne elementy miejsca, ale także aspekty kulturowe i społeczne, które są bardzo ważne w definiowaniu tożsamości danego miejsca i wspiera ich ciągłą ewolucje. Żadne miejsce nigdy nie jest w pełni gotowe, tylko ciągle się zmienia.
Dzięki zastosowaniu partycypacyjnego podejścia do tworzenia miejsc, placemaking korzysta z zasobów lokalnej społeczności, ich pomysłów i potencjału. W rezultacie powstają miejsca o wysokiej jakości, które przyczyniają się do podniesienia jakości życia ludzi, poprawy stanu zdrowia, poziomu szczęścia i samopoczucia.
Placemaking nie jest zupełnie nową koncepcją. Termin ten wprowadziła w połowie lat 90 amerykańska organizacja Project for Public Spaces.,jednak idee które stoją za placemakingiem są jeszcze starsze i swój początek mają w poglądach głoszonych od lat 60. XX w. przez Jane Jacobs autorki przełomowej książki „Śmierć i życie wielkich miast Ameryki” i Williama H. Whyte, który badał w jaki sposób ludzie korzystają z przestrzeni publicznych. Zapoczątkowali oni ruch projektowania miast dla ludzi, którego kontynuatorem jest np. zacytowany wcześniej duński urbanista Jan Gehl. Bazując na ich ideach od 1975 roku Project for Public Spaces stopniowo rozwijało kompleksowe podejście do tworzenia miejsc – placemaking.
Strony o placemakingu
Project for Public Spaces – https://www.pps.org/
Placemaking Europe – https://placemaking-europe.eu/
PlacamekingX – https://www.placemakingx.org/
STIPO – https://stipo.nl/?lang=en